پیاده سازی مدیریت دانش

اهمیت پیاده سازی صحیح مدیریت دانش در سازمان

همان‌گونه که در مقالات پیشین به آن پرداخته شد، امروزه مدیریت دانش ابزار مهمی برای دستیابی و بهبود مزیت رقابتی سازمان‌ها محسوب می شود و به کارگیری آن می‌تواند مزایای بسیاری برای سازمان‌ها به همراه داشته باشد. از جمله اتخاذ تصمیمات معقول‌تر در موضوعات مهم، بهبود عملکردهای مبتنی بر دانش، و افزایش آگاهی و انعطاف پذیری در سازمان.

برای شناخت مزایای مدیریت دانش به این مقاله مراجعه کنید: مزایای مدیریت دانش

مدیران بسیاری در سازمان‌ها وجود دارند که به اهمیت این ابزار (مدیریت دانش) واقف هستند اما پس از سرمایه گذاری در بخش سرمایه‌های دانشی سازمان خود، با شکست مواجه شده‌اند. شاید فقدان سازوکارهای صحیح پیاده‌سازی مدیریت دانش و نداشتن یک برنامه منظم و هدفمند از مدیریت دانش که ایجاد، نگهداری و انتقال دانش را در بر داشته باشد، باعث شده تا سرمایه‌گذاری در مدیریت دانش به یک هزینه اضافی در سازمان تبدیل شود و مدیران سازمان‌ها تمایل چندانی برای پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود، نشان ندهند.

در نقطه مقابل، دسته دیگری از مدیران هستند که به طور کلی از نتایج مطلوب پیاده‌سازی مدیریت دانش برای سازمان خود بی‌اطلاع هستند و یا حتی شناخت مناسبی از مدیریت دانش به عنوان یک ابزار قدرتمند برای رسیدن به اهداف سازمان خود ندارند. دلیل این مسئله این است که اغلب آثار منتشر شده در حوزه مدیریت دانش، متمرکز بر بحث‌های نظری مدیریت دانش است و منابعی که مدیریت دانش را به صورت عملی و اجرایی تشریح کند بسیار کم هستند و همین امر باعث شده تا مدیریت دانش به عنوان یک اصل مدیریتی و ابزاری کارآمد برای عملی کردن اهداف و دستیابی بهینه به چشم‌انداز سازمان، نتواند به جایگاه واقعی خود در بین مدیران مراکز و سازمان‌ها دست پیدا کند. بنابراین دو دلیل اصلی که باعث شده است تا بسیاری از سازمان‌ها در کشور اقدام به پیاده‌سازی مدیریت دانش نکنند را می‌‌توان این‌گونه بیان کرد:

1) عدم آگاهی در خصوص سازوکارهای صحیح پیاده سازی مدیریت دانش

2) فقدان منابع تالیفی مناسب در خصوص مدیریت دانش با رویکرد عملیاتی

بنابراین این مسئله که سازمان چگونه و به چه طریقی باید مدیریت دانش را به صورت عملیاتی پیاده‌سازی کند تا کنون دغدغه اصلی پژوهشگران و نیز سازمان‌های بسیاری بوده است. چرا که پیاده‌سازی غیر اصولی و نادرست مدیریت دانش در یک سازمان به معنی از دست رفتن سرمایه‌های فکری و مادی و معنوی و اتلاف وقت سازمان خواهد بود بدون آنکه در رسیدن به اهداف کوتاه و بلند مدت سازمان ثمری داشته باشد. حل این مسئله به سازمان‌ها و متخصصان کمک می‌کند تا تفاوت‌های روند طراحی نظری یک چارچوب مدیریت دانش و روند عملی اجرای آن را بهتر درک کنند و از زیان‌هایی که عدم پیاده‌سازی درست مدیریت دانش ایجاد می‌کند، پیشگیری کنند. اجرای اصولی چارچوب مدیریت دانشی یک سازمان به صرفه‌جویی در نیروی انسانی، زمان و هزینه‌ها کمک خواهد کرد و نیز باعث می‌شود تا سازمان به صورت منظم به اهداف مورد نظر خود دست پیدا کند.

زیرساخت‌های مدیریت دانش، یکی از ارکان اصلی و حائز اهمیت در پیاده‌سازی مدیریت دانش هستند. شناخت این زیرساخت‌ها و نهادینه‌سازی آنها در سازمان، برای پیاده‌سازی اصولی و صحیح مدیریت دانش ضروری است. مطابق با نظرات متخصصان و پژوهش‌هایی که در این زمینه صورت گرفته، 4 زیرساخت به عنوان زیرساخت‌های اساسی پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌ها وجود دارد. این 4 زیرساخت عبارت‌اند از:

در مقالات بعدی هر یک از این زیرساخت‌ها را به صورت تخصصی مورد بررسی قرار می‌دهیم. سپس به تشریح ابزارها و تکنیک‌های پیاده‌سازی مدیریت دانش خواهیم پرداخت.